Kanadiski rithøvundurin Anne Carson, sum 8. oktober 2026 fekk bókmentaheiðursløn Nobels, hevur sjálv Parkinsonsjúku. Í einari persónligari frásøgn lýsir hon, hvussu sjúkan ávirkar gerandislívið, samleikan og upplivingina av at hava tamarhald á egnum kroppi.
Anne Carson er kend fyri sín sermerkta skrivihátt, har hon sameinir yrkingar, prosa, heimspeki og klassiskar bókmentir. Í august 2024 skrivaði hon greinina Gloves on!, sum varð útgivin í bókmentatíðarritinum London Review of Books.
Í greinini lýsir hon á ein bersøgnan, persónligan og stundum skemtiligan hátt, hvussu tað er at liva við Parkinsonsjúku.
Eitt av teimum eyðkennunum, sum hava rakt hana serliga meint, er, at hondskriftin er broytt. Hon hevur alt lívið havt stóra gleði av at skriva í skrivibøkur, men nú er skriftin vorðin ójøvn, ógreið og torfør at lesa.
Fyri hana snýr hetta seg ikki bara um at missa eina førleika. Hondskriftin er eisini ein partur av hennara samleika, og tá hon ikki longur kennir sína egnu skrift aftur, kennist tað sum at missa ein part av sær sjálvari.
Carson lýsir eisini, hvussu gerðir, sum fyrr vóru sjálvsagdar, nú krevja tilvitað uppmerksemi. At ganga, busta tenn og gera ávísar rørslur krevur hugsavnan, tí kroppurin ikki longur reagerar, sum hann áður gjørdi.
Hon gongur til boksing tríggjar ferðir um vikuna saman við øðrum fólkum við Parkinsonsjúku. Her lýsir hon við humor, hvussu tað at fáa boksihandskarnar upp á hendurnar kann vera ein avbjóðing, sum krevur hjálp frá øðrum.
Men frásøgnin snýr seg um meira enn kropslig eyðkenni. Hon snýr seg eisini um at eldast, um óttan fyri framtíðini, um skomm og um at varðveita seg sjálvan í einum gerandislívi, har fortreytirnar spakuliga broytast.
Tað serliga við frásøgnini er, at hon gevur lesaranum innlit í, hvussu Parkinsonsjúka kann upplivast innanífrá. Við sínum sermerkta skrivihátti setur Anne Carson orð á kenslur og upplivingar, sum ikki altíð eru lættar at greiða øðrum frá.
Les greinina Gloves on! á enskum í London Review of Books